Aktualności IMG_0252

Opublikowano piątek, 27-11-2015

Konferencja „Skóra pod lupą” – 26.11.2015

Zapobieganie i leczenie nowotworów złośliwych, w tym nowotworów skóry, stanowi największe wyzwanie w dziedzinie zdrowia we współczesnym świecie. Wiemy, że aż ⅓ zachorowań możemy zapobiec poprzez prewencję pierwotną, a kolejną ⅓ przypadków można wyleczyć przy wczesnym wykryciu i prewencji wtórnej[1]. Mimo to w Polsce co roku rejestruje się około 13 000 nowych zachorowań na nowotwory złośliwe skóry, w tym blisko 2 800 zachorowań na czerniaki, które charakteryzują się największym odsetkiem ofiar śmiertelnych[2]. Liczba ta stale rośnie.

Czym jest nowotwór skóry?

Nowotwór skóry, jak i każdy inny, nie powstaje od razu. Poprzedzają go łatwe do wykrycia zmiany przedrakowe, które mogą przekształcić się w czerniaka lub inny nowotwór złośliwy skóry. Jest to proces długotrwały i wielostopniowy i trudno przewidzieć, po jakim czasie od pojawienia się zmiany chorobowej na skórze, dojdzie do powstania nowotworu. Nie wiadomo też dokładnie, czy każda atypowa zmiana na skórze przekształci się w nowotwór, czy ustąpi samoistnie.

Około 10% wszystkich wykrywanych nowotworów złośliwych u ludzi stanowią nowotwory skóry. Dzielą się one na raki skóry oraz czerniaki. Mogą występować na całej powierzchni skóry, jednak najczęściej pojawiają się na odsłoniętych częściach ciała. Większość z nich, o ile wykryta odpowiednio wcześnie, daje się wyleczyć za pomocą prostego i bezpiecznego zabiegu chirurgicznego.

Czerniak jest jednym z rodzajów nowotworów złośliwych skóry, który jednocześnie jest najbardziej agresywny. Spośród wszystkich raków skóry, które są diagnozowane u młodych ludzi, to właśnie czerniak jest jednym z najczęściej spotykanych. Mimo, że stanowi tylko 6% wszystkich nowotworów skóry, to jest odpowiedzialny za śmierć aż 80% chorych, którzy umrą z powodu nowotworu złośliwego skóry. Dzieje się tak, ponieważ brakuje działań z zakresu prewencji pierwotnej oraz wczesnego wykrywania choroby, ale również, dlatego, że charakteryzuje się szybkim wzrostem oraz możliwością tworzenia przerzutów, które są trudne w leczeniu. Tymczasem, usunięcie czerniaka, kiedy choroba nie jest jeszcze zaawansowana pozwala na wyleczenie ponad 80% chorych. Dlatego tak ważne jest szybkie i prawidłowe rozpoznanie choroby. A nietypowe zmiany na swoim ciele łatwo jest wykryć nawet samemu.

– Pacjenci z czerniakiem we wczesnym stadium leczeni są poprzez proste chirurgiczne wycięcie zmiany wraz z szerokim marginesem okolicznej tkanki. Gdy zmiany są większe, o grubości ponad 1 mm (w głąb skóry), dokonuje się biopsji węzłów chłonnych wartowniczych, czyli takich które są położone najbliżej pierwotnego ogniska nowotworu. Jeśli zidentyfikuje się w nich komórki nowotworowe, usuwa się także okoliczne węzły chłonne i rozpoczyna leczenie systemowe. Leczenie czerniaka w stadium zaawansowanym polega na stosowaniu immunoterapii oraz terapii celowanej – mówi prof. dr hab. n. med. Piotr Rutkowski, kierownik Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków Centrum Onkologii – Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie

Ryzyko zachorowania na nowotwory złośliwe skóry

Prof. Piotr Rutkowski zwraca też uwagę na to, że niektórzy są bardziej narażeni na wystąpienie nowotworu skóry niż inni. W grupie ryzyka znajduje się aż ponad 60% Polaków.

Osoby szczególnie narażone na wystąpienie nowotworu skóry to osoby posiadające jasną karnację, o rudych lub blond włosach, niebieskich oczach czy z licznymi piegami. Również duża liczba znamion, zwłaszcza w miejscach narażonych na podrażnienia powinna być dla nas ostrzeżeniem. Dodatkowe czynniki zwiększające ryzyko zachorowania to: doznanie oparzeń słonecznych w przeszłości, również w dzieciństwie, słaba tolerancja słońca czy opalanie się z dużym trudem lub w ogóle, przebywanie w pełnym słońcu powyżej godziny dziennie oraz korzystanie z solarium. W grupie ryzyka znajdują się również osoby, w których rodzinie występowały przypadki czerniaka lub inne nowotwory skóry – ostrzega prof. Rutkowski.

Szkodliwość promieniowania UV

Promieniowanie UV światła słonecznego jest prawdopodobnie głównym czynnikiem środowiskowym odpowiedzialnym za rozwój nowotworów skóry, w tym czerniaków. Ekspozycja na nie zwiększa się w wyniku aktywnego spędzania wolnego czasu na słońcu, wyjazdów na wakacje do krajów o dużym nasłonecznieniu i korzystania z solariów. Jest to bardzo szkodliwe, szczególnie dla dzieci i młodzieży.

U osób korzystających z solarium częściej niż raz w miesiącu ryzyko zachorowania na czerniaka wzrasta aż o 55%! Nie ma żadnej bezpiecznej dawki solarium dla człowieka, ponieważ emituje ono promieniowanie ultrafioletowe, które jest mniej więcej 10 razy większe niż promieniowanie w najbardziej słoneczny dzień. Szczególnie szkodliwe jest korzystanie z solarium jesienią i zimą. W tym okresie skóra nie jest przygotowana na ekspozycję na promieniowanie i brak jej wewnętrznej ochrony. Dlatego opalanie się jest tym bardziej niebezpieczne.

Większość krajów Europy stosuje ograniczenia wiekowe dla osób korzystających z solariów. Często zabronione jest tam wejście dla osób poniżej 18. roku życia lub można z nich korzystać jedynie za pisemną zgodą rodziców. W Polsce ma żadnych regulacji w tym obszarze. Jesteśmy jedynym dużym krajem europejskim, który nie posiada uregulowań co do korzystania z solariów, pomimo wiedzy, że oparzenia słoneczne w dzieciństwie przyczyniają się w największym stopniu do rozwoju nowotworów skóry.

[1] Europejski kodeks walki z rakiem, polskie wydanie pod redakcją prof. dr. hab. n. med. Witolda Zatońskiego, 2013.
[2] www.kodekswalkizrakiem.pl

Tags: , , , , , , ,




Back to Top ↑